Wat is inbakeren?
Inbakeren is een oud gebruik waarbij de pasgeborene vaak meerdere maanden strak in doeken gewikkeld werd. Alleen tijdens de verschoning werden de doeken verwijderd. In het midden van de negentiende eeuw is dit gebruik in Nederland in onbruik geraakt. Men vond dat een kind meer bewegingsvrijheid moest hebben.
De laatste jaren wordt de waarde van inbakeren weer onderkend. De nieuwe inbakermethode is aangepast aan de huidige wetenschappelijke inzichten en wordt alleen toegepast als een kind te slapen wordt gelegd. In de wakkere tijd ligt het kind dus zonder doeken zodat het dan vrij kan bewegen.
Inbakeren, waarom wordt het toegepast en wat is het effect?
Baby’s maken veel ongecontroleerde bewegingen. Ze maaien met hun armpjes en in mindere mate met hun beentjes. Bij een groep kinderen zijn deze bewegingen zo heftig dat ze er niet door kunnen inslapen en/of er weer snel van wakker worden. Kinderen met darmkrampjes vertonen meer onwillekeurige bewegingen dan andere kinderen. Door uw kind in te bakeren, worden de onwillekeurige bewegingen bij de grens van de doeken gestopt. Uw kind kan gemakkelijker op eigen kracht in slaap vallen en langer doorslapen. Hierdoor kan uw kind in korte tijd, vaak al binnen een week, beter in zijn vel zitten met als gevolg zichzelf beter weten te vermaken zonder uw hulp, minder huilen, vrolijker zijn en beter drinken.
Inbakeren, wanneer wordt het toegepast?
Inbakeren kan zinvol zijn als uw kind geen regelmaat heeft in het dagelijks leven. Dit merkt u doordat uw kind dan eens lang slaapt, dan weer helemaal niet slaapt en vaak kleine voedingen tot zich neemt. Door slaaptekort raakt het oververmoeid en valt dan aan borst of fles in slaap, terwijl het eigenlijk nog niet voldoende gedronken heeft. En het wordt na een half uur slapen wakker omdat het alweer honger heeft. Waarschijnlijk moet u uw kind bezighouden omdat het niet alleen kan zijn. Ook dit is een gevolg van zijn oververmoeidheid. De nacht wordt vaak meerdere keren onderbroken. Soms moet er wel een paar uur vermaak geboden worden voordat een kind weer wil gaan slapen. Veel ouders ervaren dit gedrag van hun kind als slopend. Ze raken oververmoeid, gespannen en kunnen niet van hun kind genieten. Inbakeren kan eveneens zinvol zijn als uw kind:
- veel met de armen en benen beweegt in bed en daardoor moeite heeft om in te slapen;
- zichzelf wekt uit de slaap door maaiende armen;
- last heeft van darmkrampjes;
Welke kinderen mogen niet ingebakerd worden?
Overleg voordat u begint met inbakeren met de arts van uw consultatiebureau om te weten of inbakeren geschikt is voor uw kind. Bij gezonde kinderen die zich goed ontwikkelen, is inbakeren, mits correct uitgevoerd en onder deskundige begeleiding, niet gevaarlijk. Er zijn echter uitzonderingen:
- Kinderen met (een vermoeden van) dysplastische heupontwikkeling (zie voor meer informatie de dokterdokter.nl folder Heupproblemen bij kinderen).
Deze kinderen hebben een grote bewegingsvrijheid nodig om de heupontwikkeling zo goed mogelijk te laten verlopen. Dit geldt ook voor kinderen die reeds behandeld zijn. - Kinderen met koorts.
Een kind met koorts moet zijn warmte goed kwijt kunnen. In dit geval kan inbakering ertoe leiden dat de lichaamstemperatuur van het kind te snel stijgt of te hoog wordt. - Kinderen die minder dan 24 uur geleden zijn gevaccineerd. Bij deze kinderen kan koorts opkomen.
- Kinderen met een ernstige luchtweginfectie. Het inbakeren kan het kind belemmeren bij het hoesten.
- Kinderen met een uitgesproken voorkeurshouding, waarbij het hele lichaam in een kromming ligt.
- Kinderen met bepaalde chronische aandoeningen. Uw huisarts of kinderarts kan u hierover adviseren.
Wat zijn de aandachtspunten bij het inbakeren?
Wanneer u in overleg met de arts van het consultatiebureau heeft besloten dat u uw kindje gaat inbakeren, moet u rekening houden met de volgende aandachtspunten.
- Een ingebakerd kindje mag het behaaglijk warm hebben, niet te warm en niet te koud. Laat het hoofd vrij, leg het kind niet bij de ouder in bed te slapen, gebruik kleding en beddengoed van natuurlijke materialen en gebruik geen bedverkleiners, dekbed, of kussen in bed. Ook geen grote knuffel, die is immers even zacht als een kussen.
- Leg uw kind op de rug te slapen. Een ingebakerd kind mag nooit op de buik slapen. De kans op wiegendood is dan verhoogd.
- Tot de baby zes maanden is, mogen de benen niet te strak worden omwikkeld. Uw kind moet de benen kunnen optrekken en spreiden, dit in verband met de heupontwikkeling. Bij kinderen ouder dan zes maanden moeten de benen wel strakker ingepakt worden, omdat ze zich anders gemakkelijker op de buik kunnen rollen.
- De temperatuur in de slaapkamer mag vijftien graden of lager zijn. Zet het raam zo mogelijk op een kiertje. Gebruik liever een dekentje meer dan dat u de verwarming hoger zet. In de zomer kunt u uw kind alleen in een luierhemd in de doeken doen en toedekken met een dun katoenen dekentje, afhankelijk van de buitentemperatuur. Als het erg warm is, kunt u eventueel bij kinderen jonger dan zes maanden de benendoek weglaten. Bij te grote bewegelijkheid in de benen gaat dit niet.
- Zet in het begin het bed waarin geslapen wordt zo neer dat u af en toe naar uw kind kunt gaan kijken zonder dat uw kind u ziet. U kunt dan zien hoe uw kind erbij ligt.
- Het inbakeren van zuigelingen, een advies. Werkgroep inbakeren. Landelijk centrum ouder- en kindzorg. Bunnik: 2000.
- Beschrijving landelijk onderzoek naar de effectiviteit van verschillende interventies bij baby’s die excessief huilen. Wilhelmina Kinderziekenhuis. Utrecht: 2001.
- Inbakeren brengt rust. Een handleiding voor het inbakeren van je kind. R. Blom. Weleda Utrecht 4e herziene druk 2003. ISBN 90-9014544-3
Wat kunt u verwachten?
Inbakeren in combinatie met een regelmatig leven, brengt uw kind tot rust. De eerste paar keer dat u uw kind inbakert en wakker in zijn bed legt, kan het zich verzetten en flink huilen, en daardoor ook flink zweten. Een half uur huilen mag. Vooral wanneer uw kind niet gewend is wakker in bed gelegd te worden. Toch is het nodig dat het dat leert. Kinderen die op eigen kracht in slaap kunnen komen, slapen veel langer door. Probeer dus door te zetten. Wanneer uw kind eenmaal slaapt, mag het niet meer zweten. Na een week is meestal duidelijk effect merkbaar; er is een nieuw ritme ontstaan. Uw kind slaapt langere tijd achtereen en wordt uitgerust wakker. Na de voeding kan uw kind tevreden alleen spelen totdat het weer bedtijd is. De hoeveelheid voedingen normaliseert zich en uw kind drinkt rustiger.
Wanneer er ten minste zes weken een stabiel ritme is waarin uw kind zelf in slaap kan komen, kunt u proberen of u het inbakeren kunt afbouwen. Merkt u dat uw kind weer moeite heeft met inslapen of korter slaapt, pak dan de draad van het inbakeren onmiddellijk weer op. De praktijk wijst uit dat het dan nog te vroeg is om af te bouwen. Gemiddeld worden kinderen zo’n drie maanden ingebakerd. Rugligging
Een ingebakerd kind moet altijd op de rug te slapen worden gelegd. Wanneer u uw kind op de juiste wijze ingebakerd hebt en het bed op de juiste wijze is opgemaakt en uw kind desondanks ingebakerd naar de buik draait moet u stoppen met inbakeren.
Hoe leert u inbakeren?
De verpleegkundige van het consultatiebureau kan u in veel gevallen de techniek demonstreren en aanleren. Meestal gebeurt dit tijdens een huisbezoek. U heeft dan alle tijd en rust om u het inbakeren eigen te maken. De eerste keren is het handig om op een pop of teddybeer te oefenen. Naast het aanleren van de inbakermethode is het nodig dat u volledig geïnformeerd bent over de randvoorwaarden en over de wijze waarop u voorspelbare regelmaat kunt aanbrengen. Vanuit inzicht zult u consequent kunnen zijn en de nieuw ingeslagen weg kunnen volhouden. Informatie hierover vindt u in de brochure ‘Inbakeren brengt rust’. Hierin staat ook de methode stapje voor stapje geïllustreerd. Voor meer informatie kunt u de volgende websi te bezoeken: www.debakermat.nl.
Onderzoek inbakeren
Het effect van inbakeren is niet wetenschappelijk bewezen. Momenteel wordt er vanuit het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht onderzoek gedaan naar baby’s die veel huilen of jengelen. Bij ongeveer 400 huilbaby’s wordt gekeken welke interventies invloed hebben op het huilen; inbakeren is er één van.
In samenwerking met
Drs. A.A.H.H. Liedtke - van Eijck (auteur)
Mw. R. Blom (consulent)
