AANDOENINGEN

Huidveranderingen in de zwangerschap

Wat is het?

Een zwangerschap kan bij een vrouw de volgende lichaams- en huidveranderingen met zich meebrengen:

de doorbloeding van de huid neemt toe (bijvoorbeeld rode handpalmen)
het pigment wordt geactiveerd (bijvoorbeeld zwangerschapsmasker)
de huid wordt uitgerekt (bijvoorbeeld striae)
het haar wordt dikker of juist slap en futloos
overmatige haargroei (in het gelaat)
de bloedvaten (in de benen) worden wijder (spataderen).
Bij 60% van de zwangere vrouwen treedt een rode verkleuring van de huid op.
40% krijgt spataderen.
Bij 90% kleurt de huid donkerder.
60% krijgt te maken met een zwangerschapsmasker.

Hoe herkent u het?

Op verschillende plaatsen in uw lichaam kunnen huidveranderingen optreden.

Toegenomen doorbloeding van de huid
Al snel na het ontstaan van de zwangerschap kunnen uw handen roder gekleurd zijn. Vaak voelen ze ook warmer aan en zijn ze wat klam.

‘Spinnenwebben’ op de huid
Onder invloed van zwangerschapshormonen treedt een verwijding van bloedvaten op. Hierdoor kunnen ‘spinnenwebjes’ ontstaan. In het midden is dan een rood verwijd bloedvaatje te zien met daaromheen allemaal uitlopertjes. Ze zijn met name te vinden op gezicht, hals en armen. Al bestaande vaatverwijdingen kunnen groter worden.

Toegenomen hoeveelheid pigment
Door de toegenomen hoeveelheid pigment wordt uw huid tijdens de zwangerschap op verschillende plaatsen donkerder van kleur. Dit valt vooral op aan de tepels. Ook kan er over het midden van de buik een donkere streep zichtbaar worden: de zogenoemde zwangerschapsstreep. De kleur op uw gezicht wordt donkerder; het gebied rond de ogen en de mond verkleurt niet mee. Onder invloed van de zon worden deze afwijkingen beter zichtbaar. Zo ontstaat het zogenoemde zwangerschapsmasker. Deze verkleuring kan zich uitbreiden naar de plooigebieden. Ook moedervlekken kunnen veranderen.

Striae
Zwangerschapsstrepen zijn reksporen van de huid. Ze komen voor op plaatsen waar de huid tijdens de zwangerschap snel uitrekt. Dat zijn met name buik, borsten, heupen en bovenbenen. Verse zwangerschapsstrepen zijn roodblauw van kleur. Later worden ze wit en vallen ze minder op.

Haren
Sommige vrouwen krijgen een vollere bos haar tijdens de zwangerschap, bij anderen wordt het haar juist slap en futloos. Vaak neemt de beharing over het hele lichaam wat toe.

Bloedvaten in de huid
Met name de oppervlakkige bloedvaten van de benen worden wijder en duidelijker zichtbaar. Er kunnen spataderen of penseelvaatjes ontstaan.
Ook aambeien zijn het gevolg van het verwijden van bloedvaten.

Hoe ontstaat het?

Door de aanmaak van zwangerschapshormoon worden de bloedvaten tijdens de zwangerschap als het ware soepeler. Daardoor pompt het hart meer en sneller bloed door het lichaam. Alle organen en ook de huid worden beter doorbloed.

De huid wordt roder en warmer en kan klam aanvoelen. Hierdoor vallen bestaande bloedvatverwijdingen in de huid beter op en er kunnen nieuwe ontstaan (‘spinnenwebben’).

Naast de huid worden ook de haarwortels beter doorbloed. Uw haar kan hierdoor langer gaan doorgroeien en voller lijken; het kan ook dat deze verbeterde doorbloeding juist een averechts effect op uw kapsel heeft.

Tijdens de zwangerschap worden er ook meer mannelijke hormonen aangemaakt waardoor een toegenomen beharing over het hele lichaam kan voorkomen.

De huid wordt donkerder onder invloed van een hormoon dat tijdens de zwangerschap wordt afgescheiden door een klier in de hersenen (de hypofyse). Dit hormoon, het melanocyten-stimulerend hormoon (MSH), stimuleert de aanmaak van pigment. Op deze manier ontstaat de bruine verkleuring van tepels, middellijn op de buik, gezicht en plooigebieden.

Striae ontstaan doordat de huid tijdens de zwangerschap fors wordt opgerekt door de groei van de baby in de buik en doordat de borsten groter worden. Onder invloed van zwangerschapshormonen verslapt het bindweefsel.
Door deze twee factoren wordt er te veel rek uitgeoefend op het bindweefsel in en onder de huid, waardoor dit bindweefsel gaat scheuren.

Spataderen ontstaan door een combinatie van een moeizamere afvoer van bloed vanuit de benen naar het hart en door de druk van de baarmoeder op deze bloedvaten.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Alle genoemde huidafwijkingen zijn niet ernstig, hooguit hinderlijk.
De meeste verdwijnen na de zwangerschap of vallen minder op.

Door een afgenomen doorstroming in de haarwortels kunt u ongeveer tien dagen na de bevalling te maken krijgen met een soort ‘inhaalhaaruitval’. Schrik dan niet, u wordt niet kaal. U krijgt hierna gewoon weer uw vroegere haardos terug.

De bruine verkleuring van de huid blijft vaak bestaan. Wel kan de verkleuring wat verbleken.

Zwangerschapsstrepen zijn blijvend. Wel worden ze in de loop van een aantal maanden zilverachtig wit van kleur. Hierdoor vallen ze minder op.

Spataderen die zijn ontstaan in de zwangerschap, verdwijnen meestal wel weer, maar kunnen helaas soms ook in lichte mate aanwezig blijven.

Wanneer naar de huisarts?

De genoemde huidafwijkingen tijdens de zwangerschap zijn niet ernstig en u hoeft er niet mee naar de huisarts.

Als u na de zwangerschap huidafwijkingen blijft houden die u erg lelijk vindt, kunt u aan de huisarts vragen of een doorverwijzing naar een dermatoloog of huidtherapeut mogelijk is. Soms kan deze de huidafwijkingen met bepaalde technieken camoufleren.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

U kunt het volgende doen om de kans op huid- en haarveranderingen tijdens uw zwangerschap te verkleinen.

Zwangerschapsmasker

vermijd te veel direct zonlicht op uw huid
smeer uw gezicht in met een zonnebrandcrème die een hoge beschermingsfactor heeft
vermijd de zon tussen elf en drie uur

Zwangerschapsstrepen (striae)

draag een goede, ondersteunende en meegroeiende zwangerschapsbeha met brede sluiting
smeer uw buik vanaf vijftien weken zwangerschap dagelijks in met een vette crème
draag een steunband om uw buik

Spataderen

laat elastische kousen aanmeten die de afvoer van bloed uit de benen bevorderen
loop elke dag ten minste een half uur om de afvoer van bloed te bevorderen
zorg dat het voeteneinde van het bed iets verhoogd is
blijf niet te lang ergens staan
als u zit, leg dan de benen wat hoger (het liefst op zijn minst horizontaal) om het terugstromen van het bloed te bevorderen

Aambeien

drink dagelijks minstens twee liter vocht (dit verbetert de stoelgang)
zorg voor voldoende vezels in de voeding waardoor de ontlasting soepel blijft (volkorenbrood, rauwkost)
ga niet persen op de ontlasting
ga altijd bij aandrang naar het toilet, om de ontlasting kwijt te raken

Hormonen in de pil
De huidveranderingen die tijdens de zwangerschap voorkomen, kunnen in mindere mate ook veroorzaakt worden door de hormonen in de pil. Het kan zijn dat u tijdens pilgebruik al last heeft gekregen van een toegenomen verkleuring van uw gezichtshuid. In dat geval moet u dan tijdens de zwangerschap extra voorzichtig zijn met zonlicht, omdat u dan een wat grotere kans heeft om een zwangerschapsmasker te krijgen.