Foliumzuurgebruik voor en tijdens de zwangerschap

Wat is foliumzuur?

Als u zwanger wilt worden, kunt u het beste meteen beginnen met dagelijks een foliumzuurtabletje te slikken. Hiermee verkleint u de kans op een kindje met bepaalde ernstige aangeboren afwijkingen. Foliumzuur is een vitamine uit de groep van de B-vitamines. Het komt voor in verschillende voedingsmiddelen, zoals:

• groene groenten
• lever
• fruit
• aardappelen

Wanneer u gezond en gevarieerd eet, krijgt u onder normale omstandigheden voldoende foliumzuur binnen.

Tijdens de zwangerschap heeft het lichaam extra foliumzuur nodig. Het is haast niet mogelijk om deze extra hoeveelheid alleen uit de voeding te halen. Daarom wordt vrouwen die zwanger willen worden of net zwanger zijn geworden, geadviseerd om extra foliumzuur te gebruiken.

Waarom wordt extra foliumzuur geadviseerd?

In de eerste weken van de zwangerschap wordt in het embryo een belangrijke structuur gevormd: de neuraalbuis. Deze structuur groeit later uit tot het ruggenmerg en de hersenen. Een tekort aan foliumzuur kan ertoe leiden, dat de neuraalbuis van het embryo zich niet goed ontwikkelt. Dit kan tot aangeboren afwijkingen leiden.

De bekendste daarvan is het open ruggetje (spina bifida).
Andere aangeboren afwijkingen die kunnen optreden door een tekort aan foliumzuur:

• hartafwijkingen
• afwijkingen aan de ledematen
• gespleten lip en/of gehemelte

Het is overigens wel zo, dat foliumzuur de kans op dergelijke afwijkingen verkleint, maar niet uitsluit. Ook als het advies goed wordt opgevolgd, kunt u een kindje met de bovengenoemde aangeboren afwijkingen krijgen. Naast foliumzuurgebrek spelen andere factoren een rol, die momenteel nog niet geheel bekend zijn.

Hoe luidt het advies precies?

Extra foliumzuur wordt geadviseerd aan alle vrouwen met een zwangerschapswens. Dagelijks 1 tablet van 0,5 mg tot tien weken zwanger is voldoende. Vrouwen die eerder een kindje hebben gekregen met bijvoorbeeld een open ruggetje of een open hoofdje, wordt geadviseerd dagelijks een tabletje met 5 mg foliumzuur te slikken.

Hoe kunt u het advies het beste opvolgen?

Vier weken voordat u stopt met voorbehoedsmiddelen, begint u met het slikken van foliumzuur. Het maakt daarbij niet uit welk voorbehoedsmiddel u gebruikt.

Op het moment dat u tien weken zwanger bent, heeft u geen extra foliumzuur meer nodig. U kunt dan stoppen met het slikken van de tabletjes.

Wanneer u na het stoppen met de voorbehoedsmiddelen niet direct zwanger wordt, kunt u gewoon doorgaan met het slikken van de foliumzuurtabletten.
Het extra foliumzuur is niet schadelijk voor u en uw kind.

In samenwerking met

Drs. A.A.H.H. Liedtke - van Eijck (auteur)
Prof. Dr. T.K.A.B. Eskes (consulent)
Dr. K. Boer (consulent)

Wetenschappelijke verantwoording

• Obstetrie en Gynaecologie. Redactie Heineman prof. dr. M.J. Maarssen, Elsevier Bunge 1999.
• Schrander-Stumpel dr. C.T.R.M., Nijs Bik H de, Wils K. Klinische genetica (5): Preconceptiezorg, een taak voor de huisarts? Patient Care juli 2000: 29-34.
• Nijhuis prof. dr. JG. Compendium prenatale zorg. Derde druk. Maarssen, Elsevier Gezondheidszorg 2001.
• Farmacotherapeutisch Kompas 2002, College voor Zorgverzekeringen.