Borsten (jongeren)

Hoe verloopt de borstontwikkeling?

In de puberteit krijgen meisjes borsten. Er is geen vaste leeftijd waarop je borsten beginnen te groeien; bij sommige meisjes zijn de borsten al op hun veertiende volgroeid en bij anderen pas op hun achttiende.

Over het algemeen begint de ontwikkeling van je borsten enkele jaren voor het begin van je menstruatie. Eerst worden de tepels groter en wat donkerder en vervolgens groeien de borsten verder. De tepels zijn eerst een beetje kegelvormig, soms blijven ze deze vorm houden.

Borsten kunnen groot, klein, plat, vol, rond of vrijwel afwezig zijn. Het komt vaak voor dat de ene borst iets groter is dan de andere. Er bestaan geen manieren om je borsten sneller of langzamer te laten groeien.

De grootte van je borsten is vooral erfelijk bepaald, maar heeft ook te maken met je lichaamsgewicht. Borsten bestaan namelijk voor een groot gedeelte uit vetweefsel. Het is dus vaak zo dat als je zwaarder bent, je borsten ook groter zijn. Borsten zijn er dus in alle vormen en maten.

Niet alleen verschillen de borsten, maar ook de tepels kunnen sterk verschillen. Ze kunnen uitsteken, plat zijn of bijvoorbeeld in de borst zijn teruggetrokken. Tepels kunnen hard worden en strak gaan staan als je het koud hebt, maar kunnen ook stijf worden door seksuele opwinding.

Sommige mensen denken dat een vrouw altijd melk in haar borsten heeft zitten, maar dat is onjuist. In borsten wordt pas melk aangemaakt als een vrouw een kind heeft gekregen.



Welke klachten kunnen zich voordoen bij borsten?

Bijna alle meisjes maken zich wel eens zorgen over hun borsten. Ze vragen zich bijvoorbeeld af of ze te langzaam groeien of juist te snel. Sommigen meisjes vinden ze te klein, anderen weer te groot. Zo is iedere vrouw wel eens ontevreden over haar borsten.

Wanneer je borsten gaan groeien kan dat pijn doen. Ook kun je last van je borsten krijgen voor of tijdens je menstruatie, dit komt doordat er extra vocht in het weefsel wordt opgenomen. Deze pijn is normaal en gaat na je menstruatieperiode vanzelf over.

Tijdens je leven veranderen je borsten. Deze veranderingen kunnen veroorzaakt worden door verschillende factoren zoals je leeftijd, je menstruele cyclus, bij een zwangerschap, als je borstvoeding geeft, als je de pil gebruikt of bij kneuzingen of verwondingen.

Soms maken meisjes zich zorgen of ze misschien borstkanker hebben, omdat ze een knobbeltje in hun borst voelen. Maar borstkanker komt maar heel weinig voor bij vrouwen onder de dertig jaar.

Toch is het goed om vanaf je puberteit gewend te raken aan het onderzoeken van je borsten. Zo leer je je borsten beter kennen en kun je sneller veranderingen opsporen. Wanneer je jezelf onderzoekt kun je letten op knobbeltjes, lekkende tepels, rimpels rond de tepels, veranderingen van kleur of veranderingen van de huidstructuur.



Wanneer hulp zoeken bij borstklachten?

Veel meisjes voelen zich onzeker over (de ontwikkeling van) hun borsten. Het kan ook zijn dat je je over nog een aantal veranderingen van je lichaam onzeker voelt, bijvoorbeeld over je heupen die breder worden.

De meeste meisjes vergelijken zichzelf met leeftijdsgenoten. Zo krijg je een beeld van hoe jij ervoor staat, bijvoorbeeld: zijn jouw borsten juist groter of kleiner dan die van je vriendinnen? Ook kan het zijn dat je je vergelijkt met jonge mensen op televisie en in tijdschriften. Het gevolg is dat veel meisjes hierdoor worden beïnvloed: ze gaan zich onzeker voelen, omdat zij niet zo'n lichaam of zulke borsten hebben.

De meisjes en vrouwen op televisie en in tijdschriften voldoen vaak aan een ideaalbeeld. De meeste meisjes beschikken niet over deze 'ideale maten' en voelen zich hierdoor onzeker. Terwijl iedereen wel iets moois heeft en bovendien hebben mensen vaak verschillende ideeën over wat mooi is.

Vaak is het goed om met één of meer vriendin(nen) te praten over je onzekerheden. Vraag ze bijvoorbeeld eens wat zij mooi vinden aan jou. Waarschijnlijk zien zij dingen aan jou die ze mooi vinden die jou nieteens waren opgevallen.

Als je heel erg ontevreden bent over de grootte van je borsten, kun je overwegen om een borstvergroting of een borstverkleining te ondergaan. Een voordeel hiervan zou kunnen zijn dat je er meer zelfvertrouwen door krijgt. Sommige meisjes hebben last van hun rug of hun schouders, doordat ze grote en dus zware borsten hebben. Met behulp van een operatie kan dit eventueel worden verholpen. Bespreek met je huisarts wat er mogelijk is, het is mogelijk dat hij je naar een plastisch chirurg verwijst. De plastisch chirurg kan je precies vertellen wat hij voor je kan doen en wat de risico's zijn.

Als je voldoende informatie hebt verzameld kun je een beslissing nemen. De risico’s die bij elke operatie gelden, zoals bijvoorbeeld de kans op een infectie, gelden ook hier. De littekens, aan de onder- en zijkant van de borst, zullen altijd een beetje zichtbaar blijven. Laat je alleen opereren als je dat zelf echt wilt, doe het bijvoorbeeld niet omdat je partner het mooier zou vinden.



Waarom borstvergroting?

Soms is het op het eerste gezicht niet altijd duidelijk waarom een vrouw een borstvergroting zou willen. Bij veel meisjes en vrouwen die een borstvergroting willen, speelt onzekerheid over hun lichaam een belangrijke rol. Er zijn veel vrouwen die er wel eens over nadenken.

Als je serieus over een borstvergroting nadenkt, is het verstandig om eerst een afspraak met je huisarts te maken. Hij kan je nog meer informatie geven en je eventueel verwijzen naar een plastisch chirurg. De chirurg bespreekt samen met jou waarom je de ingreep wilt doen en kijkt of deze operatie wel geschikt voor je is.

De kosten van een dergelijke plastische ingreep zijn behoorlijk hoog. In uitzonderlijke gevallen zal de ziektenkostenverzekeraar de operatie vergoeden.



Waarom borstverkleining?

Wanneer je erg zware borsten hebt, kun je daar heel erg onzeker over zijn. Je kunt in zo’n geval een borstverkleining overwegen. Er kunnen ook lichamelijke redenen zijn voor een borstverkleining.

Als je erge grote borsten hebt, kun je erg veel last van je rug of nek krijgen. Ook kan het pijn doen bij het sporten. Wanneer je je borsten wilt laten verkleinen, wordt er een gedeelte van je huid, vet en borstklier weggenomen. De tepel wordt tijdens de operatie ook vaak iets verplaatst.

De operatie kan vergoed worden door de ziektekostenverzekering, maar alleen als je borsten groter zijn dan cup D of als de borsten zeer ongelijk van maat zijn.



Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Ieder meisje is wel eens ontevreden over haar borsten. Als je erg zware borsten hebt en je daar lichamelijk veel last van ondervindt, kun je eens langs gaan bij je huisarts voor advies.

Als je je borsten te klein vindt, bedenk dan goed voordat je een operatie ondergaat, dat je borsten tijdens je leven nog zullen veranderen. Je kunt ook eerst eens proberen ze wat meer op te laten vallen door rechter op te lopen, of je zou je met behulp van een push-up beha misschien wat zekerder kunnen voelen.



In samenwerking met

Drs. S. Roodenburg (auteur)
Drs. W. van Donselaar (consulent)
Drs. F.H.L. Toorman (consulent)



Bronnen

  • Gale J. & Voss J., Vrijen is Verrukkelijk, Uitgeverij Ploegsma, 1997.
  • Love SM, Het borstenboek, Addison-Wesley, 1995.