Wat is een bloedneus?
De bloedneus (neusbloeding) is een ieder wel bekend, iedereen krijgt het wel eens in zijn of haar leven. Slechts een minderheid van de mensen met een bloedneus bezoekt een arts en daarom zijn er geen goede aantallen van het voorkomen te geven. Neusbloeding komt wat vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.
Er worden wat betreft de relatie neusbloeding-leeftijd twee pieken gezien: één op de kinder- en jong volwassen leeftijd, waarbij neuspeuteren en ongevallen de belangrijkste oorzaken zijn, en één op de leeftijd 65+, waarbij aderverkalking en gebruik van bloedverdunners de belangrijkste oorzaken zijn.
Symptomen bloedneus
De oorzaken van bloedneus kunnen worden verdeeld in twee groepen:
- Neusbloeding waarbij de oorzaak in de neus zelf ligt
- Neusbloeding als gevolg van een aandoening elders in het lichaam
Neusbloeding waarbij de oorzaak in de neus zelf ligt
De meest bekende oorzaak is een spontane bloeding van de plek van Kiesselbach; dit is een netwerk van kleine bloedvaatjes in het neustussenschot. Bij infectie, ongeval, aderverkalking, uitdroging of neuspeuteren kan hier gemakkelijk een bloeding ontstaan.
Andere oorzaken kunnen zijn: een vreemd object in de neus (zoals een kraal) of, zeldzamer, een goed- of kwaadaardig gezwel in de neus.
Neusbloeding als gevolg van een aandoening elders in het lichaam
Het gebruik van bloedverdunners (met name acenocoumarol, en in veel mindere mate de salicylaten, zoals acetylsalicylzuur en aspirine) geeft een verhoogde kans op het krijgen van een neusbloeding. Ook infectieziekten kunnen neusbloedingen geven. Dit gebeurt dan door lokale beschadiging, maar ook door koorts en een versterkte doorbloeding van het neusslijmvlies.
Verder kunnen neusbloedingen worden veroorzaakt door ernstige hoge bloeddruk en in zeldzame gevallen door stoornissen in de bloedstolling (bij een tekort een bloedplaatjes of stollingsfactoren).
Is het ernstig en wat kunt u verwachten?
Meestal is een bloedneus niet erg en gaat deze vanzelf of met behulp van eenvoudige maatregelen (zie “wat kunt u er zelf aan doen?”) over.
Bij oudere mensen kan een bloedneus een teken van aderverkalking zijn. Als er ernstige aderverkalking is dan kan men klachten krijgen als pijn op de borst (angina pectoris, veroorzaakt door ernstige verkalking van de bloedvaten in het hart).
Ook kan men etalagebenen (pijn in de benen bij lopen, veroorzaakt door ernstige verkalking van beenslagaderen) krijgen. En ook een beroerte kan veroorzaakt worden door forse aderverkalking.
Wanneer een bloedneus plaatsvindt in combinatie met één of meerdere van deze problemen dan is er sprake van een ernstig medisch probleem en dient direct contact te worden gezocht met de huisarts.
Wanneer men een spontane bloedneus krijgt bij het gebruik van bloedverdunners dan is verstandig huisarts of trombosedienst in te lichten zodat de dosering van de bloedverdunners kan worden aangepast, zodat ernstige gevolgen voorkomen kunnen worden.
Wanneer naar de huisarts?
Wanneer de in het volgende hoofdstuk genoemde maatregelen niet baten en er nog steeds sprake is van een flinke bloedneus dan is het verstandig de huisarts te raadplegen voor verdere adviezen of maatregelen. Deze zal u kort wat vragen stellen en trachten de bloeding in de neus in beeld te krijgen. Bij een ernstige bloeding wordt ook de bloeddruk en het Hb (bloedonderzoek op bloedarmoede) gemeten.
Bij een flinke bloeding zal de huisarts trachten de bloeding te stelpen door het inbrengen van een tampon in het aangedane neusgat. Indien ook dan nog de bloeding blijft bestaan dan verwijst de huisarts door naar de KNO-arts.
Als de bloeding stopt met behulp van de tampon, dan moet deze twee dagen blijven zitten; wanneer de neus bij verwijdering van tampon weer begint met bloeden, dan is alsnog verwijzing naar de KNO-arts nodig (dit is niet vaak het geval).
Sommige huisartsen beschikken over een klein brandertje of een etsende vloeistof waarmee ze de bloeding, mits ze die kunnen vinden, dicht kunnen schroeien. Dit is met name handig bij steeds weer terugkomende neusbloedingen.
Wat kunt u er zelf aan doen?
Wanneer u een bloedneus heeft dan kunt u zelf de dichtknijpmethode proberen. Deze gaat als volgt:
- U moet in een licht voorovergebogen houding gaan zitten, zodat bloed dat naar achter de neuskeelholte inloopt makkelijk uitgespuugd kan worden
- U moet daarna de neus goed snuiten om eventueel aanwezig stolsels te verwijderen
- Vervolgens moet de bloedende neushelft op de neusvleugel, net onder het neusbeen met lichte druk dichtgeknepen worden gedurende tien minuten. Let goed op de tijd, want vaak wordt te kort dicht gedrukt
- Wanneer dit gelukt is moet u de neus in ieder geval twee dagen met rust laten, dus niet snuiten of peuteren
Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen
Het is verstandig te letten op de juiste houding bij de dichtknijpmethode: een verkeerde techniek kan een succes in de weg staan. Het niet neuspeuteren is de belangrijkste, zo niet enige, maatregel om neusbloedingen goed te voorkomen.
Bij het steeds terugkomen van neusbloedingen kan het soms nuttig zijn een middel als xylomethazoline-neusdruppels te gebruiken, maar niet langer dan één week, omdat ze op langere termijn het slijmvlies in de neus kunnen beschadigen.
De Televisiedokter
In samenwerking met
Drs. F. Quispel (auteur)
Drs. A.M. Slappendel (consulent)
Dr. J.A.M. Engel (consulent)
Wetenschappelijke verantwoording
- Lisdonk EH van, Bosch WJHM van den, Huygen FJA, Lagro-Jansen ALM. Ziekten in de huisartspraktijk. 3e druk. Elsevier/Bunge, 1999.
- Streefkerk JG, Verheij ThJM, Kleine kwalen in de huisartspraktijk. 1e dr. Bunge, 1993.
