Blauwe plek (bloeduitstorting)

Wat is een blauwe plek?

Een bloeduitstorting, ook wel blauwe plek genoemd, is een veelvoorkomend verschijnsel. De medische term voor bloeduitstorting is hematoom.

Door stoten of vallen ontstaat een onderhuidse bloeding. Dit leidt tot een blauwpaarse vlek die meestal na enkele dagen verkleurt en verdwijnt.

Vrouwen en ouderen zijn gevoeliger voor het krijgen van bloeduitstortingen.

Symptomen blauwe plek

Een bloeduitstorting is makkelijk te herkennen. Vlak na het vallen of stoten ontstaat op de pijnlijke plek een diepblauwe tot paarse vlek. Deze is gevoelig bij aanraken. De grootte is afhankelijk van de oorzaak. Vallen van een fiets levert in het algemeen grotere bloeduitstortingen dan stoten aan bijvoorbeeld de deurklink.

De plek wordt in de loop van de dagen lichter en kan daarbij alle kleuren van de regenboog aannemen. In de meeste gevallen is de plek na ongeveer een week geheel verdwenen. Grotere bloeduitstortingen kunnen nog wat langer zichtbaar blijven. Er zijn geen restverschijnselen.

Hoe ontstaat een blauwe plek?

Een bloeduitstorting ontstaat doordat kleine bloedvaatjes in de huid worden beschadigd en gaan lekken. Het bloed hoopt zich op onder de huid en dan ontstaat een zogenaamd hematoom. Na enkele dagen wordt het bloed door het lichaam afgebroken en afgevoerd.

In sommige gevallen kunnen bloeduitstortingen spontaan ontstaan door langdurig gebruik van bepaalde medicijnen, waarvan aspirine en bloedverdunners de meest bekende voorbeelden zijn.

Ook kan zo’n lokale beschadiging veroorzaakt zijn door een insectenbeet of door langdurig gebruik van slaaptabletten, rustgevende middelen, pijnstillers (aspirine, ibuprofen); deze remmen niet alleen de zenuwoverdracht, maar ook enigszins de functie van de bloedplaatjes, die nu eenmaal nodig zijn voor de afdichting van iedere vaatbeschadiging. Daardoor ontstaan snel blauwe plekken na een gering stootje, dat u zelf niet eens heeft opgemerkt.

Een tekort aan vitamine C gaat gepaard met kwetsbare bloedvaten. Vroeger was dit bekend als ‘scheurbuik’, waarbij spontane bloedinkjes optreden onder andere in de slijmvliezen, tandvlees en de huid. Vitamine C tekort komt nogal eens voor bij jongeren met ongezonde eetgewoonten (eten uit de muur, snoepen) en bij ouderen met een slecht gebit, die al het eten pureren en steeds weer opnieuw opwarmen.

Kinderen kunnen blauwe plekken vertonen als uiting van wild gedrag. Men moet dan wel bedacht zijn op gevolgen van mishandeling, waarover zij niet durven praten.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Een bloeduitstorting op zichzelf is niet ernstig. De blauwe plek kan zich de volgende dagen nog wat uitbreiden en gaat dan geleidelijk een groene, later een lichtgele kleur aannemen en verdwijnt dan restloos.

De oorzaak van de bloeduitstorting kan echter nog wel andere gevolgen in het lichaam hebben. Bij het vallen van een fiets kunt u naast de blauwe plekken bijvoorbeeld ook nog snijwonden of breuken hebben opgelopen. Deze letsels springen meestal snel in het oog en worden over het algemeen tijdig behandeld door een arts.

Wanneer naar de huisarts?

Het is raadzaam een afspraak te maken bij uw huisarts als u vaak grote blauwe plekken heeft en u zich niet kunt herinneren waardoor deze zijn veroorzaakt. In dit geval is het mogelijk dat bij u de bloedstolling niet optimaal werkt (zoals bij het gebruik van bloedverdunnende medicijnen). De huisarts kan dit onderzoeken en indien nodig (laten) behandelen.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Als u een bloeduitstorting heeft, kunt u er niets aan doen om deze sneller te laten verdwijnen. De pijn kunt u verlichten door de pijnlijke plek te koelen met koud stromend water of een ijskompres. Dit laatste kunt u maken door een half maandverbandje nat te maken en in de vriezer te leggen. Wanneer het is ontdooid, kunt u het, eventueel in een washandje, tegen de pijnlijke plek leggen.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Bloeduitstortingen zijn meestal niet te voorkomen, ongelukken zitten nu eenmaal in een klein hoekje.

De Televisiedokter

In deze aflevering van de televisiedokter kunt u alle informatie over blauwe plekken nogmaals bekijken

In samenwerking met

Drs. A.A.H.H. Liedtke - van Eijck (auteur)
Prof. Dr. C.A.M. Haanen (auteur)
Drs. H.W.J. Verblackt (consulent)

Wetenschappelijke verantwoording

Geraadpleegde literatuur:

• Bloeduitstortingen. Medisch handboek Merck Manual.
• Larson DE e.a. Gezin en gezondheid, 4e druk 1996.
• Haanen C, Kunst VAJM, Pauw BE de, Holdrinet RSG, Witte ThJM de, Nováková I. Inleiding Bloedziekten. 2e druk 1985.
• Akkerman J-W, Bouma BN, Sixma JJ. Atlas on hemostasis. Boehringer Ingelheim, 1993.
• Lee GR, Bithell TC, Foerster J, Athens JW, Lukes JN. Wintrobe’s Clinical Hematology. 9th ed. 1993.
• Poller L. Blood Coagulation, number six. 1993.