Wat is baby acne?
Bij baby-acne zijn op de huid van de baby puistjes, vlekjes en bultjes zichtbaar, vooral in het gezicht.
Er zijn twee verschillende aandoeningen die het beeld van baby-acne kunnen geven. Beide aandoeningen komen regelmatig voor en gaan over het algemeen vanzelf over. In enkele gevallen is behandeling noodzakelijk.
- Erythema neonatorum toxicum (ENT)
Dertig tot zeventig procent van de kinderen maakt erythema neonatorum toxicum (ENT) door. Het begint meestal enkele dagen na de geboorte en duurt ongeveer vijf tot zeven dagen. In een klein aantal gevallen houdt ENT maandenlang aan. - Acne neonatorum
Acne neonatorum betekent letterlijk vertaald acne (jeugdpuistjes) bij pasgeborenen. Het kan bij pasgeborenen voorkomen, maar soms ook nog op peuterleeftijd.
Symptomen baby acne
Erythema neonatorum toxicum (ENT)
Vooral in het gezicht van de baby, maar ook in de hals en schouders of elders op de huid, kunt u bleke gele tot witte, vast aanvoelende bultjes zien. Deze zijn ongeveer één tot drie millimeter groot. De bultjes kunnen zich ontwikkelen tot blaasjes of puistjes.
De huidafwijkingen bij ENT kunnen soms wat lijken op galbulten. Dit zijn de rode vlekken en bultjes, die verschijnen als u bijvoorbeeld in contact bent geweest met brandnetels.
ENT begint over het algemeen in de eerste week na de geboorte en kan ongeveer vijf tot zeven dagen duren. Een heel enkele keer kan deze aandoening maanden aanwezig blijven.
ENT komt vaker voor bij baby’s die na een voldragen zwangerschap ter wereld zijn gekomen, dan bij te vroeg geboren baby’s.
Acne bij pasgeborenen (acne neonatorum)
Hierbij ziet u in het gezicht, voornamelijk op de wangen, meerdere puistjes. Het lijkt precies op de jeugdpuistjes, die je ook bij kinderen in de puberteit ziet.
Er zijn rode bultjes, puistjes (met witte kop) en mee-eters (zwarte puntjes). Deze vorm van acne komt op zuigelingen- en peuterleeftijd voor.
De huidafwijkingen verdwijnen meestal vanzelf, dit kan enkele weken tot maanden duren. Soms is een behandeling nodig.
Hoe ontstaat baby acne?
Erythema neonatorum toxicum (ENT)
De oorzaak van deze aandoening is niet bekend.
Mogelijk is sprake van een allergische reactie. Het zou een reactie van de huid kunnen zijn op de verandering van een omgeving met vruchtwater (de baarmoeder) naar een omgeving met lucht (na de geboorte).
Het ontstaan van ENT heeft in ieder geval niets te maken met verkeerde babyolie, voedselallergie of 'te vette' (borst)voeding.
Acne bij pasgeborenen
Acne is een langdurige ontsteking van de talgklieren in de huid. De oorzaak is waarschijnlijk een verhoogde gevoeligheid van de talgklieren voor bepaalde hormonen in het lichaam. Talg is een vettige substantie die de huid smeert.
Door de verhoogde gevoeligheid neemt de talgproductie toe. Hierdoor kunnen de poriën verstopt raken met talg. Er ontstaan dan kleine vetbultjes, soms met een zwart puntje: een mee-eter. Als het talg niet weg kan, raken de talgkliertjes soms ontstoken.
Mogelijk spelen ook de bacteriën op de huid hierbij een rol. Er verschijnt dan een rood puistje met een etterkopje.
Is het ernstig en wat kunt u verwachten?
Erythema neonatorum toxicum (ENT)
ENT is volkomen onschuldig en gaat altijd vanzelf weer over. Meestal duurt het ongeveer een week, soms kan het een paar maanden aanhouden.
Het kan gebeuren dat de bultjes en puistjes vrijwel geheel verdwenen zijn, om vervolgens weer in alle hevigheid terug te keren. Behandeling hiervan is niet nodig. ENT geneest zonder littekenvorming.
Acne bij pasgeborenen
Ook deze vorm van acne is niet ernstig. Het gaat vaak vanzelf weer over.
Wanneer de ontsteking erg op de voorgrond staat kan behandeling nodig zijn. Over het algemeen is het dan met de juiste behandeling in een aantal maanden genezen.
Heel af en toe kunnen er, nadat de acne genezen is, (kleine) littekens achterblijven. Deze worden meestal in de loop der jaren steeds minder duidelijk zichtbaar.
Baby’s die acne hebben gehad, hebben mogelijk meer kans op acne tijdens de puberteit.
Wanneer naar de huisarts?
Als uw baby bultjes en puistjes in het gezicht krijgt, met name in de eerste week na de geboorte, kunt u rustig afwachten. Met name wanneer ze ook op andere plaatsen van het lichaam aanwezig zijn.
Ook als u het idee heeft, dat het er de ene dag veel erger uitziet dan de andere, wijst dit eigenlijk altijd op erythema neonatorum toxicum (ENT) en hoeft u geen actie te ondernemen. Het is zinvol om een keer een afspraak te maken met uw huisarts als:
- de puistjes ruim na de eerste week verschijnen, deze (veel) groter worden dan drie millimeter en u ook mee-eters ziet
- de bultjes met (steeds meer) honinggele korsten gepaard gaan en ze voornamelijk rond de neus en de mond zitten
- u alleen maar met vocht gevulde blaasjes (in verschillende grootte) ziet
Wat kunt u er zelf aan doen?
Zowel bij erythema neonatorum toxicum als bij acne bij pasgeborenen kunt u er niets zelf aan doen. Het is belangrijk niet te peuteren aan of te knijpen in de bultjes en puistjes. Ook is het niet verstandig zelf met crèmes en bodylotions aan de slag te gaan. Vaak kunt u hierdoor de situatie alleen maar verergeren. Volg goed de richtlijnen van uw arts als deze besluit een behandeling te starten.
Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen
Erythema neonatorum toxicum en acne bij pasgeborenen kunt u niet voorkomen. Speciale voorzorgsmaatregelen zijn dan ook niet nodig.
Beide aandoeningen zijn echter nogal opvallend en vooral ontsierend. Iedere ouder wil het liefst dat zijn of haar baby een fris en gaaf huidje heeft. Helaas is dat dus niet altijd het geval. Probeert u zich hierover niet schuldig te voelen; u kunt er niets aan doen. In de loop van de tijd zal het vanzelf verdwijnen.
In samenwerking met
Drs. J.A.A.M. van Schijndel (auteur)
Drs. A.A.H.H. Liedtke - van Eijck (consulent)
Wetenschappelijke verantwoording
- Vloten, dr. W.A. van, Degreef, dr.H.J., Stolz, dr. E., Vermeer, dr.B.J., Willemze, dr.R. Dermatologie en venereologie. Wetenschappelijke uitgeverij Bunge. Utrecht 1996;
- Buxton, P.K. ABC of dermatology. BMJ Publishing Group. London 1998;
- Fry, Lionel. An atlas of dermatology. The Parthenon Publishing Group Limited Carnforth 1997;
- Brouwers- de Jong, E.A., Burgmeijer, R.J.F., Merkx, J.A.M. Ouder- en Kindzorg: Basisboek voor artsen. Koninklijke Van Gorcum B.V. Assen 2002.
