Wat zijn aften?
Aften zijn pijnlijke kleine plekjes in de mond. Er bestaan drie verschillende soorten. Meestal is er slechts één soort in de mond aanwezig, maar soms kunnen meerdere vormen van aften gelijktijdig aanwezig zijn. Het aantal kan verschillen van enkele tot vele aften tegelijkertijd.
Symptomen aften
De meest voorkomende vorm van aften is ongeveer 2-5 mm groot. Ze zijn grijs-wit (soms geel) van kleur en er zit een rood plekje omheen. De tweede vorm zijn 1-3 mm grote zweertjes welke op kratertjes lijken. En de derde vorm ziet er uit als plekjes met een geel beslag; zij hebben de grootte van een speldenknop.
Aanraken van de aften is meestal pijnlijk. Meestal zitten ze op het slijmvlies van de wang of op het slijmvlies in de ruimte tussen de tanden en de wang, op de (binnenzijde van) lippen of onder de tong. Meestal zijn er geen andere klachten zoals koorts en voelt men zich er verder ook prima bij. Bij vrouwen treden aften nogal eens vlak voor de menstruatie op.
Hoe ontstaan aften?
Hoe aften precies ontstaan is nog niet helemaal duidelijk. Er zijn verschillende theorieën. Waarschijnlijk heeft het iets te maken met de afweer, infecties, slechte mondhygiëne of allergieën.
Is het ernstig en wat kunt u verwachten?
Bij aften gaat het bijna altijd om een onschuldige aandoening. De meest voorkomende vorm van aften geneest vanzelf binnen ongeveer twee weken en komt bij ongeveer 15-50% van de Nederlanders meerder malen per jaar voor.
Wanneer naar de huisarts?
Gewone aften gaan na een paar dagen tot weken vanzelf weer over. Wanneer de aften echter zo pijnlijk zijn dat het eten er door praktisch onmogelijk wordt, kan via de huisarts een pijnstillend middel (lidocaïne) worden verkregen waarmee de aften kunnen worden aangestipt.
Wanneer de aften gepaard gaan met andere verschijnselen is een bezoek aan de huisarts(praktijk) op zijn plaats. Deze andere verschijnselen kunnen zijn:
- koorts
- algemeen onwel gevoel, gevoel van ziekte
- zwelling van de klieren in de nek en/of mondbodem
- ook als de aften langer dan ongeveer twee weken aanhouden, is het raadzaam er mee bij de huisarts(praktijk) langs te gaan
Wat kunt u er zelf aan doen?
Soms kan er sprake zijn van een overgevoeligheid voor bepaalde voedingsmiddelen. Dat kan men (soms) op het spoor komen door in een dagboekje bij te houden wat u eet en doet en wanneer de aften optreden. Daarmee kan men de relatie tussen de oorzaak en het ontstaan van aften op het spoor komen.
In sommige tandpasta’s (bijvoorbeeld Zendium®) zit een middel waar sommige patiënten baat bij hebben.
Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen
Op zich is er geen reden tot ongerustheid bij aften. Het is vervelend en (vaak) pijnlijk. Maar meestal gaat het na een paar dagen tot weken weer vanzelf weg. Als dat niet zo is of er is sprake van andere en/of meer algemene klachten is het raadzaam bij uw huisarts(enpraktijk) langs te gaan.
In samenwerking met
Drs. F.M. Brouwer (auteur)
Drs. P.A.J. Meulenbroek (consulent)
Drs. L.J.M.L. Hameter-Kersbergen (consulent)
Drs. G.J. van Kalken (consulent)
Wetenschappelijke verantwoording
- Streefkerk JG et al. Stomatitis aphtosa/aften. Kleine kwalen in de huisartspraktijk. 3e druk, 207-9.
- Damme PhA van. Wat zijn de oorzaken van aften? Zijn er goede therapieën? Vademecum 1995;13(45).
- NHG Farmacotherapie voor de huisarts. Aften. 1996;159-160.
- Waal J van de, Kwast WAM van de, Wal JE van de. Pathologie van de mondholte. 3e editie, 1996;9-12
